Innoveren voordat de markt erom vraagt
Joeri Kramer, Lead Operations bij Firan Decentrale Netten, over de samenwerking met Kersten Techniek, de overdracht van het Grid Control Platform naar OpenRemote en de stap van innovatie naar schaalbare toepassing.
Firan Decentrale Netten ontwikkelde het Grid Control Platform vanuit een faciliterende rol. De organisatie werkt aan oplossingen die duurzame opwek, opslag, conversie en verbruik beter op elkaar afstemmen. Toen netcongestie rond 2018 zichtbaarder werd, ontbrak een rijpe energiemanagementmarkt om lokale energiestromen goed te regisseren. 'We bouwden kennis op, lieten zien wat nodig was en hielpen klanten tot in de operatie', zegt Joeri Kramer, Lead Operations bij Firan Decentrale Netten.
Natuurlijke overdracht
Nu verandert het speelveld. Oplossingen voor energiemanagement ontwikkelen zich snel, commerciële aanbieders nemen positie in en energiemanagement schuift op naar professionele technische dienstverlening. Voor Firan Decentrale Netten markeert dit een logisch kantelpunt. 'Op het moment dat er sprake is van een markt met voldoende volwassen alternatieven, hebben wij onze rol vervuld.'
Faciliterende rol
Firan Decentrale Netten is onderdeel van de Alliander-groep en richt zich binnen Alliander Next Grid op lokale energiesystemen en infrastructuren voor duurzame energie.
'We kijken wat nodig is om het net beter te benutten,’ zegt Joeri. 'Soms landt die kennis bij de netbeheerder, soms bij marktpartijen. Onze rol is om initiatieven aan te jagen.'
Die rolopvatting bepaalt ook de overdracht van het Grid Control Platform. Firan Decentrale Netten ontwikkelt waar versnelling nodig is, maar trekt zich terug zodra de markt draagkracht toont. De keuze voor Kersten Techniek is daarmee logisch, niet omdat Firan Decentrale Netten afstand neemt van het vraagstuk, maar omdat de volgende fase andere competenties vraagt: technische realisatie, beheer en continuïteit voor klanten.
Kennis verdwijnt niet in een gesloten systeem
Het bedrijf zocht een stabiele partij met operationele kennis en een visie die past. 'Kersten heeft veel kennis van technische operatie en installatietechniek en voegt Motus EMS toe om klanten verder te helpen. Dat gebeurt bovendien op basis van open source in samenwerking met OpenRemote. Dat was voor ons heel belangrijk.'
OpenRemote draagt zorg voor het open source IoT-platform onder Motus EMS. Functionaliteiten uit het Grid Control Platform zijn door Firan Decentrale Netten aan hen overgedragen, zodat deze beschikbaar blijven voor bestaande klanten en voor de markt. 'Het product is in feite van iedereen. Kersten Techniek en OpenRemote leveren de dienstverlening die nodig is om daar een stabiel operationeel systeem van te maken. Maar er ontstaat geen lock-in.'
Dat is wezenlijk in een markt waarin energiemanagement steeds dichter op de primaire bedrijfsvoering komt te zitten. Open source betekent in die context niet vrijblijvendheid, maar een andere vorm van borging: transparant, overdraagbaar en ontwikkelbaar.
Van ontwerpkeuze naar werkend systeem
De bredere samenwerking tussen Firan Decentrale Netten en Kersten richt zich op energiehubs en complexe individuele energiesystemen.
'Een energiehub vraagt heel veel expertise. Die vul je bijna niet in met één partij. Wij zitten aan de voorkant, bij schetsontwerp en strategische keuzes. Kersten zit meer aan de achterkant met Motus EMS, bij realisatie, monitoring en beheer. Die complementariteit maakt de samenwerking sterk.'
Een integraal traject voorkomt dat ontwerp en exploitatie te ver uit elkaar lopen. In de praktijk gaat het hier regelmatig mis. Bedrijven kijken snel naar een oplossing terwijl de vraag nog niet scherp genoeg is. Een batterij, laadplein of EMS lijkt dan het antwoord. Zonder goede analyse neemt het risico toe op een investering die onvoldoende aansluit op
‘Bij netcongestie gaat het niet alleen om de oplossing die vandaag past, maar ook om de vraag of die oplossing kan meegroeien met toekomstige ambities. Daarin moeten organisaties scherpe keuzes maken. Vanuit Firan Decentrale Netten leveren we het inzicht dat nodig is om die keuzes goed af te wegen.’
EMS als facilitator van de energie-infrastructuur
Het EMS krijgt daarmee een andere positie. Het is geen losse softwarelaag, maar onderdeel van de energie-infrastructuur zelf.
'Een EMS wordt eigenlijk een digitaal verlengstuk van kabels en leidingen. Van die fysieke infrastructuur verwachten we al honderd jaar dat deze werkt. Die digitale laag wordt net zo belangrijk, maar is ook precairder. Dat vraagt om stabiliteit, betrouwbaarheid en partijen die over meerdere jaren de verantwoordelijkheid kunnen dragen.’
‘Voor opdrachtgevers levert de samenwerking meer zekerheid. Energiedata is de basis voor regie. Het geeft inzicht in wat er gebeurt, operationele kennis bepaalt wat er nodig is. Juist die combinatie maakt keuzes beter onderbouwd. Het voorwerk is gedaan. De ontwerpkeuzes sluiten beter aan op wat technisch kan. Daardoor ontstaat efficiënte overdracht van informatie en dus kostenbewust ondernemen.'
