De energiehub: samenwerken, slim sturen en lokaal waarde creëren

Een energiehub is een praktische afspraak tussen ‘netburen’ die dezelfde elektriciteitskabel gebruiken. Zij maken afspraken met de netbeheerder: we delen het beschikbare transportvermogen, we spreken prioriteiten af en we sturen installaties om overschrijdingen te voorkomen. Zonnepanelen, laadpalen, batterijen, warmtepompen en warmtebuffers worden verbonden met een energiemanagementsysteem (EMS) dat monitort, voorspelt, optimaliseert en aanstuurt. Dat systeem is geen doel op zich, het faciliteert. Zo blijft iedereen binnen de grenzen van de aansluiting. Eigen activiteiten zijn uitbreidbaar en verduurzamen is realistisch. Transparantie over data, eenvoudig te begrijpen spelregels en de zekerheid dat veiligheid altijd voorrang heeft, zijn hierbij van groot belang.

De hub kan verschillende doelen ondersteunen:

1. Het voorkomen van overschrijding van transportvermogen. 
2. Het maximaal benutten van eigen opwek. 
3. Het optimaliseren van de inkoop van elektriciteit. 
4. Het voorkomen van onbalanskosten. 
5. De flexibiliteit van uw systeem op de elektriciteitsmarkten inzetten om zo opbrengsten te genereren.

De kernvraag is niet of er genoeg energie is, maar of deze op het juiste moment beschikbaar is.

De financiële waarde zit in het uitstellen van investeringen en het verlagen van lopende kosten. 

Doordat pieken afzwakken, hoeft de aansluiting minder snel verzwaard te worden en dat scheelt kapitaal en tijd. Door slim te plannen, door bijvoorbeeld te laden in de daluren, buffers in te zetten wanneer het druk is en warmte en elektriciteit op elkaar af te stemmen, daalt het energieverbruik op piekmomenten en stijgt het gebruik van eigen opgewekte zonneenergie. In de praktijk zijn dubbele cijfers geen uitzondering: 10–30% minder piekvermogen en 5–15% lagere energiekosten.

Extra opbrengsten door flexibiliteit zijn mogelijk, maar altijd secundair: eerst de interne operatie betrouwbaar, dan pas kijken of de markt past.

Operationeel heeft u vooral meer rust. Een regiepunt geeft overzicht en maakt het mogelijk om schaarste gericht te verdelen: kritieke processen gaan door, minder kritieke wachten even. 

Nieuwe laadpalen of een extra productiehal kunnen eenvoudig worden toegevoegd aan het EMS, 
omdat de regielaag al is ingericht op groei. Transparantie werkt bovendien door in gedrag: wie zijn verbruik en piekmomenten ziet, stuurt vanzelf bij. En voor de buurt is het effect duidelijk: minder noodaggregaten, minder emissies en een 
bedrijfsomgeving die aantoonbaar bijdraagt aan de energietransitie.

Een energiehub staat of valt met heldere spelregels, zorgvuldigheid is hier van belang met het oog op de toekomst. Met deze randvoorwaarden kan de samenwerking jarenlang mee zonder log te worden.

Over Kersten en de energiehub. 
Kersten Techniek is erkend Congestion Service Provider. Samenwerking met een CSP zorgt ervoor dat u de waarde an uw flexibiliteit gebruikt en u grip houdt op energie en uw bedrijfscontinuïteit.

Techniek hoort dienstbaar te zijn aan de bedrijfsvoering. Het EMS is daarom vooral een dirigent: het brengt metingen samen, voorspelt hoe vraag en aanbod zich ontwikkelen en geeft instructies aan assets. Dat kan zo simpel beginnen als “laad tussen 22.00 en 06.00 uur tenzij de bezetting anders vraagt…” en dat groeit later uit tot regels die rekening houden met het weer, de planning en de prijs. 

Belangrijk is dat de sturing uitlegbaar blijft, dat lokale bediening mogelijk is en dat het systeem merkonafhankelijk werkt, zodat u niet vastzit aan één leverancier. Motus is in dit speelveld een concreet voorbeeld. Het open source systeem van 
Kersten Techniek verbindt de zogenaamde Big Four: zonnepanelen, laadpalen, warmtepompen en batterijen.

Het werkt makkelijk samen met andere systemen via digitale koppelingen (API’s), kan meegroeien als uw organisatie groter wordt en maakt het zo mogelijk om meerdere locaties of energiehubs slim met elkaar te verbinden. Motus stuurt ze in samenhang aan.

In de praktijk betekent dit dat laadsessies niet allemaal tegelijk starten, dat warmtepompen bufferen wanneer het kan en dat de batterij pieken opvangt. Tijdens piekbelasting zoals bij evenementen kunnen pieken worden opgevangen binnen de bestaande aansluiting. Motus bereidt daarnaast de stap naar flexibiliteit voor door baselines en rapportages op orde te brengen.

Voor ondernemers is het belangrijkste dat het systeem meegroeit: begin met zichtbaar maken en eenvoudige regels, voeg daarna optimalisaties toe zonder de operatie te verstoren. Het open source karakter van Motus draagt bij aan die vrijheid, zo kent het geen vendor lock-in.

Het regelgevend kader is in beweging, maar de kern is helder: netbeheerders willen het bestaande net beter of anders benutten. Flexibiliteit kan daarbij helpen. Voor energiehubs betekent dit dat u het meeste wint met interne optimalisatie en het verminderen van gelijktijdigheid. Waar de hub aantoonbaar stabiel draait, kan het interessant worden om, binnen de regels en mits economisch zinvol, flexibiliteit aan te bieden. 

Denk aan het op verzoek tijdelijk verlagen van de energieafname of het verschuiven van verbruik naar rustige uren. 

''Meetbaarheid en voorspelbaarheid zijn cruciaal, 
evenals veiligheid: een energiehub levert nooit 
flexibiliteit ten koste van bedrijfsprocessen.'' 

Meetbaarheid en voorspelbaarheid zijn dan cruciaal, evenals veiligheid: een energiehub levert nooit flexibiliteit ten koste van bedrijfsprocessen. Motus biedt praktische toepassingen zoals het slim verdelen van stroom (load balancing), het verlagen van piekverbruik (peak shaving) en het sturen van flexibiliteit via energiemarkten zoals EPEX Day Ahead, Intraday en GOPACS.

Begin klein, maak het werkend, schaal op!