It is a wrap (up 2025)

Dit is wat we in 2025 hebben gebracht: een jaar vol uitdagingen en doorbraken in de energietransitie. Met aandacht voor slimme technologie, lokaal beleid en samenwerking hielden we je het afgelopen jaar op de hoogte van de belangrijkste ontwikkelingen en lessen, van netcongestie en warmte tot transport en duurzaamheid.

• De groei van warmtenetaansluitingen in Nederland verloopt te traag voor de energietransitie. Dit zorgt voor hogere kosten en meer druk op het elektriciteitsnet. TKI Urban Energy werkt aan een ‘Warmtebod’ om de uitrol te versnellen. Hiermee willen ze betaalbare en duurzame warmtevoorzieningen veiligstellen. Lees hier het artikel.

• Nederland staat voor een aantal nieuwe uitdagingen om de volgende fase van de energietransitie in te luiden, zo concluderen onderzoekers van het Internationaal Energieagentschap (IEA). Lees hier het artikel.

• RET heeft in Rotterdam een powerbank geïnstalleerd die remenergie van trams opslaat en teruglevert, waardoor piekbelasting op het stroomnet wordt verminderd. Dit innovatieve systeem helpt niet alleen het ov duurzamer te maken, maar biedt ook een mogelijke oplossing voor netcongestie in andere steden. Lees hier het artikel.

• De populariteit van de warmtepomp verkleint de kans dat plannen voor nieuwe warmtenetten in wijken met gemengde bouw financieel haalbaar zijn. Dat blijkt uit het rapport ‘Een koud bad voor warmtenetten’ van de Algemene Rekenkamer. Lees hier het artikel.

• Vanaf nu is er een vergelijkingswebsite voor energiemanagementsystemen (EMS). TKI Urban Energy helpt bedrijven die niet weten welk systeem ze moeten kiezen met hun recent gelanceerde website, die een gestructureerd overzicht biedt van beschikbare EMS-oplossingen. Lees hier het artikel.

• Het tekort aan capaciteit op het elektriciteitsnet vertraagt bedrijfsuitbreiding en woningbouw, waardoor de overheid ingrijpt met versnelde procedures en minder bezwaarmogelijkheden. Lees hier het artikel.

• Grote bedrijven zijn verdeeld over het versoepelen van Europese duurzaamheidsregels, waarbij sommige pleiten voor vereenvoudiging en anderen waarschuwen voor negatieve gevolgen bij afwijken van de huidige koers. Lees hier het artikel.

• De NVDE benadrukt dat structurele maatregelen, zoals een eerlijkere energiebelasting, flexibel elektriciteitsgebruik en een groene rentekorting, essentieel zijn om de energiekosten te verlagen en de energietransitie te versnellen. Lees hier het artikel.

• Vanaf 1 april 2025 opent de Flex-e subsidie, waarmee ondernemers in congestiegebieden financiële ondersteuning krijgen om hun elektriciteitsverbruik flexibeler in te richten, energiekosten te verlagen en bij te dragen aan een stabieler energienet. Lees hier het artikel.

• Bedrijven zien samenwerking als essentieel voor verduurzaming, vooral met afnemers en leveranciers. Vooral grote bedrijven zetten hier vaker op in. De ACM blijft extra alert op afspraken die verduurzaming tegenwerken. Lees hier het artikel.

• Vorig jaar is wereldwijd veel meer energie gebruikt dan in de jaren ervoor. Olie, steenkool, aardgas, kernenergie, zon en wind: van elke energiebron gebruikten we vorig jaar meer. Lees hier het artikel.

• TU Delft en partners ontvangen ruim een miljoen euro om gemeenten met innovatieve leeroplossingen te ondersteunen in hun regierol binnen de energietransitie. Lees hier het artikel.

• De Koninklijke VEMW haalt hard uit naar netbeheerders. Afgelopen maanden konden bedrijven alternatieve transportrechten bij hen afnemen, maar er klinken geluiden dat deze varianten nog helemaal niet klaar zijn om aangeboden te worden. Lees hier het artikel.

• Tijdens een proef van Stedin, DELTA en Eneco krijgen huishoudens een financiële beloning als ze hun stroomverbruik verplaatsen naar momenten waarop de zon schijnt, om zo het elektriciteitsnet te ontlasten. Lees hier het artikel.

• De ACM introduceert de groepstransportovereenkomst om grootverbruikers lokaal samen te laten werken en zo ruimte op het overvolle stroomnet te creëren. Lees hier het artikel.

• Gemeenten spelen een sleutelrol in de warmtetransitie, maar hebben vaak koudwatervrees bij marktcontact. De recent uitgekomen handreiking ‘Spelregels voor een gelijk speelveld’ biedt alle informatie om dat gesprek zorgvuldig en gelijkwaardig te voeren. Lees hier het artikel.

• Japan test dit najaar een drijvend, energie-efficiënt datacenter op zee als duurzaam alternatief voor conventionele datacenters op land. Het datacenter op zee is onder meer een oplossing voor netcongestie, maar heeft nog veel meer voordelen. Lees hier het artikel.

• De Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) waarschuwt dat de groei van het Nederlandse laadnetwerk stokt door netcongestie en een tekort aan installateurs. Dit terwijl slimme laadinfrastructuur juist bijdraagt aan een efficiënter en toekomstbestendig energiesysteem. Lees hier het artikel.

• Netbeheer Nederland, TenneT en Gasunie hebben het Scenariorapport 2025 gepubliceerd. Vier toekomstbeelden die duidelijk maken welke keuzes Nederland nú moet maken om voorbereid te zijn op morgen. Lees hier het artikel.

• Brancheorganisaties uiten zorgen over vertraging in de energietransitie na de val van kabinet Schoof I en pleiten voor voortzetting van bestaand beleid. Lees hier het artikel.

• Vanaf 1 juli riskeren vervuilende bestel- en vrachtwagens boetes bij het betreden van zero-emissiezones in negen Nederlandse steden. Waar het tot nu toe bij waarschuwen bleef, worden binnenkort de eerste boetes uitgedeeld. Lees hier het artikel.

• De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) benadrukt in een nieuwe handreiking de sleutelrol van gemeenten bij het voorkomen en oplossen van netcongestie door samenwerking en slimme ruimtelijke planning. Lees hier het artikel.

• Econoom Hans Stegeman pleit voor een fundamentele hervorming van ons economische systeem, waarbij we afstappen van groeidwang en in plaats daarvan inzetten op welzijn, herverdeling en belasting op grondstoffen. Lees hier het artikel.

• TNO en Jungle AI laten in het SWITCH-lab zien hoe slimme combinatie van sensor- en netwerkdata helpt om cyberaanvallen op energie-infrastructuur sneller en nauwkeuriger te detecteren. Lees hier het artikel.

• Een slimme mix van zonne-energie, wind, opslag en samenwerking tussen bedrijven biedt bedrijventerreinen het beste perspectief om netcongestie te verminderen en toch te kunnen groeien. Lees hier het artikel.

• De RES-regio’s verdwijnen en maken plaats voor een Nationaal Programma Energiesysteem, waarin gemeenten en provincies meer verantwoordelijkheid krijgen om de warmtetransitie en andere energieopgaven lokaal uit te voeren zonder extra bestuurslaag. Lees hier het artikel.

• Het kabinet vervangt het huidige energiestrategieprogramma door een nieuw Nationaal Programma Energiesysteem dat inzet op lokaal afgestemde energiehubs om het energiesysteem flexibeler en toekomstbestendiger te maken. Lees hier het artikel.

• De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur roept het kabinet op om vóór 2027 een landelijke routekaart voor duurzame woningbouw op te stellen, om de sector tijdig klaar te stomen voor strengere Europese CO₂-eisen en een nieuwe bouwcrisis te voorkomen. Lees hier het artikel.

• Zes agrariërs in de Achterhoek starten met steun van een subsidie van 10 miljoen euro het project H2 Achterhoek, waarmee zij vanaf eind 2027 groene waterstof willen produceren uit wind- en zonne-energie om zo de regionale energievraag en verduurzaming te ondersteunen. Lees hier het artikel.

• De VNG roept de Kamer op het ontwerpbesluit gemeentelijk instrumentarium warmtetransitie (Bgiw) snel te behandelen, omdat vertraging de warmtetransitie hindert en gemeenten zorgen hebben over betaalbaarheid en uitvoeringsplicht. Lees hier het artikel.

• Steeds meer Nederlanders vertrouwen erop om met hun elektrische auto op vakantie te gaan, mede dankzij de snelle uitbreiding van laadnetwerken in landen als Frankrijk, terwijl Noorwegen hét Europese voorbeeld blijft. Lees hier het artikel.

• De Europese stroomprijzen groeien de komende jaren naar elkaar toe, waardoor Nederland dankzij wind op zee en sterke verbindingen een aantrekkelijke positie krijgt voor verduurzaming en industrie-investeringen. Lees hier het artikel.

• De EU wil met de Clean Industrial Deal en investeringen in batterijen, hernieuwbare energie en kernenergie onafhankelijker worden van buitenlandse energie en technologie. Lees hier het artikel.

• De Klimaat- en Energieverkenning 2025 laat zien dat Nederland met huidig beleid de 55%-reductiedoelstelling voor 2030 vrijwel zeker niet haalt, waardoor stevig structureel beleid urgenter wordt dan ooit. Lees hier het artikel.

• Het energiesysteem van Nederland wordt vernieuwd, maar slechts een klein deel van de oude infrastructuur wordt hergebruikt voor de overstap naar duurzame energie. Lees hier het artikel.

• Amsterdamse woningcorporaties waarschuwen dat zonder duidelijk beleid en financiële steun de ontwikkeling van warmtenetten stilvalt. Lees hier het artikel.

• De wachtlijst voor een stroomaansluiting groeit snel, en alleen met slimme inzet van het bestaande net én realistische aannames kan de druk worden verlicht. Lees hier het artikel.

• Het Landelijk Actieprogramma Netcongestie introduceert de Buurtaanpak om gemeenten en netbeheerders te helpen sneller samen te werken aan de uitbreiding van het volle elektriciteitsnet, een cruciale stap voor de energietransitie. Lees hier het artikel.

• De AanZET-subsidie van RVO heeft inmiddels duizend uitstootvrije vrachtwagens op de weg gebracht en versnelt zo de omslag naar duurzaam transport in Nederland. Lees hier het artikel.

• TNO pleit voor een energietransitie waarin warmte een volwaardige rol speelt naast elektriciteit, zodat het systeem efficiënter, flexibeler en toekomstbestendiger wordt. Lees hier het artikel.

• Netbeheer Nederland pleit voor een integrale aanpak waarin energie, ruimte en infrastructuur beter op elkaar worden afgestemd om de energietransitie versneld en slimmer uit te voeren. Lees hier het artikel.

• Nieuw onderzoek van de TU Delft laat zien dat windmolens in groepen elkaar letterlijk de wind ontnemen, waardoor de energie-opbrengst van windparken op zee lager uitvalt dan eerder verwacht. Lees hier het artikel.

• Deense ervaringen laten zien dat warmtenetten sneller, betaalbaarder en flexibeler worden als Nederland meer systeemgericht plant, langer voorbereidt en stapsgewijs verduurzaamt. Lees hier het artikel.